Περισσότερα

Θέματα σύνδεσης

Picture of Horse
Ήταν χρήσιμο αυτό το άρθρο;
309 στους 4726 το βρήκαν χρήσιμο

Αν αντιμετωπίζετε προβλήματα με την πρόσβαση στο League of Legends, αυτό το άρθρο θα σας βοηθήσει να τα επιλύσετε. Αν εμφανίζεται κάποιο σφάλμα που σχετίζεται με το όνομα χρήστη ή των κωδικό πρόσβασής σας, συνιστάται να κάνετε ανάκτηση του λογαριασμού σας. Το θέμα μπορεί να οφείλεται στην απόρριψη των πιστοποιητικών ασφαλείας που στέλνουν οι σέρβερ μας στον υπολογιστή σας. Η εφαρμογή μας βασίζεται σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα περιήγησης για κάθε έκδοση: τον Internet Explorer για τα Windows και το Safari για Mac. Αυτά τα προγράμματα περιήγησης πρέπει να είναι ρυθμισμένα σωστά, ανεξάρτητα από το προεπιλεγμένο πρόγραμμα περιήγησης που χρησιμοποιείτε, επομένως βεβαιωθείτε ότι έχουν γίνει όλες οι προτεινόμενες αλλαγές σε αυτά τα προγράμματα περιήγησης.

Αν χρησιμοποιείτε Windows, το Μαγοτεχνικό εργαλείο επιδιόρθωσης μπορεί να επιλύσει μερικά κοινά προβλήματα που ίσως εμποδίζουν τη σύνδεσή σου.


  • Εμφανίζεται ένα σφάλμα στην οθόνη σύνδεσης που δεν σχετίζεται με τα διαπιστευτήριά σας
  • Λήγει το χρονικό όριο της σύνδεσής σας κατά τη διαδικασία σύνδεσης

Σημείωση: Αν το λειτουργικό σύστημα ή η σύνδεση δικτύου σας απαιτεί συγκεκριμένες ρυθμίσεις για τη λειτουργία του προεπιλεγμένου προγράμματος περιήγησης, καλύτερα να επικοινωνήσετε με το διαχειριστή δικτύου σας, προτού κάνετε σημαντικές αλλαγές.

   




  • Όχι, αλήθεια!

    Είναι πολύ εύκολο να σας ξεφύγει, ιδιαίτερα όταν βιάζεστε να ριχτείτε στο Φαράγγι των Επικαλεστών. Αφού κάνετε κλικ στο εικονίδιο του League of Legends (αλλά πριν πατήσετε Έναρξη!), ελέγξτε την Περιοχή στην οποία συνδέεστε στην κάτω αριστερή γωνία του παραθύρου. Πρέπει να συνδεθείτε στην περιοχή όπου ανήκει ο λογαριασμός σας. Οι λογαριασμοί μπορούν να είναι ενεργοί μόνο σε μία περιοχή τη φορά.


    Έλεγχος λειτουργίας του σέρβερ

    Προτού ακολουθήσετε τα βήματα αντιμετώπισης προβλημάτων, σας προτείνουμε να ελέγξετε την τρέχουσα κατάσταση του σέρβερ του League of Legends στον οποίον προσπαθείτε να συνδεθείτε. Οι σύνδεσμοι που ακολουθούν οδηγούν στο φόρουμ κατάστασης σέρβερ για κάθε περιοχή:


    Αν το ρολόι των Windows δεν είναι συγχρονισμένο με την πραγματική ώρα, θα παράσχει στους σέρβερ μας πιστοποιητικά με εσφαλμένη χρονική σήμανση. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τη συνδεσιμότητα των σέρβερ, του καταστήματος ή των αγώνων του League of Legends. Για την αποφυγή αυτών των ζητημάτων, ακολουθήστε τις λύσεις που εμφανίζονται παρακάτω:

    Μη αυτόματος συγχρονισμός του ρολογιού

    • Κάντε δεξί κλικ στο ρολόι του υπολογιστή σας και επιλέξτε Ρύθμιση ημερομηνίας/ώρας.
    • Επιλέξτε την καρτέλα «Ώρα Internet» και κάντε κλικ στο κουμπί Αλλαγή ρυθμίσεων.
    • Σε αυτό το σημείο, μπορεί να εμφανιστεί ένα μήνυμα UAC. Μετά από αυτό το μήνυμα, κάντε κλικ στο κουμπί Άμεση ενημέρωση για να επαναληφθεί ο συγχρονισμός.

    Αν τα παραπάνω βήματα δεν είχαν αποτέλεσμα, δοκιμάστε τα εξής:

      • Πατήστε το συνδυασμό [πλήκτρο των Windows] + R
      • Πληκτρολογήστε cmd
      • Πατήστε το κουμπί
      • Πληκτρολογήστε την εξής εντολή:
    net start w32time
      • Με αυτόν τον τρόπο, θα ξεκινήσει η υπηρεσία συγχρονισμού ώρας, αν δεν είναι ήδη ενεργή.
      • Πατήστε το πλήκτρο Enter.
      • Πληκτρολογήστε την εξής εντολή:
    w32tm /resync
    • Με αυτόν τον τρόπο θα επαναληφθεί ο συγχρονισμός του ρολογιού σας. Αν αποτύχει, ενδεχομένως να χρειαστεί να ρυθμίσετε μη αυτόματα την ώρα και την ημερομηνία.
    • Πατήστε Enter.


    Βεβαιωθείτε ότι ο Internet Explorer δεν βρίσκεται σε κατάσταση λειτουργίας χωρίς σύνδεση

    Στην εφαρμογή του League of Legends για Windows, ορισμένες από τις ρυθμίσεις της μεταβιβάζονται από τον Internet Explorer. Αν έχει οριστεί για «Εργασία εκτός σύνδεσης», δεν θα μπορείτε να δείτε το Κατάστημα στην εφαρμογή. Μπορείτε να το απενεργοποιήσετε κάνοντας τα εξής:

    Σημείωση: Αν έχετε τον Internet Explorer 11, αυτό δεν θα ισχύει για εσάς, καθώς ο Internet Explorer 11 δεν έχει λειτουργία εκτός σύνδεσης.

    • Κλείστε το League of Legends.
    • Ανοίξτε τον Internet Explorer από την επιφάνεια εργασίας ή από το μενού «Έναρξη».
    • Ανοίξτε το μενού «Αρχείο».
    • Βεβαιωθείτε ότι δεν είναι επιλεγμένη η «Εργασία χωρίς σύνδεση».


    Επανεγκατάσταση του Internet Explorer

    Το League of Legends απαιτεί να είναι ο Internet Explorer πλήρως ενημερωμένος. Μπορείτε να κατεβάσετε την ενημέρωση από τον ιστότοπο της Microsoft εδώ:

    http://www.microsoft.com/windows/internet-explorer/worldwide-sites.aspx


    Microsoft Fixit

    Η Microsoft διαθέτει ένα αρχείο επιδιόρθωσης («fixit»), το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αυτόματη επίλυση προβλημάτων με τον Internet Explorer και το μητρώο των Windows. Αυτό το αρχείο μπορεί να λύσει τυχόν προβλήματα φόρτωσης ιστοσελίδων στο πρόγραμμα εκκίνησης και στο κατάστημα. Το αρχείο δεν προορίζεται για συγκεκριμένη έκδοση των Windows και μπορείτε να το κατεβάσετε από εδώ:

    https://go.microsoft.com/?linkid=9657448


    Απενεργοποίηση πιστοποιητικών ασφαλείας

    Περιστασιακά, θα εμφανίζεται ένα μήνυμα σφάλματος που θα σας ενημερώνει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με το πιστοποιητικό ασφαλείας μιας ιστοσελίδας. Το πιστοποιητικό ασφαλείας μιας ιστοσελίδας επιτρέπει στον Internet Explorer να συνδέεται με ασφάλεια στην ιστοσελίδα. Επειδή συνδέεστε με την ασφαλή εφαρμογή του League of Legends, δεν χρειάζεστε επιπλέον έλεγχο ασφαλείας. Ωστόσο, ο Internet Explorer αποκλείει τις ιστοσελίδες από τις οποίες δεν λαμβάνει πιστοποιητικά ασφαλείας, επομένως ενδεχομένως να πρέπει να απενεργοποιήσετε προσωρινά τα πιστοποιητικά για να συνδεθείτε στο League of Legends. Για να το κάνετε αυτό, ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες (ισχύουν για την πιο πρόσφατη έκδοση του Internet Explorer):

    • Ανοίξτε τον Internet Explorer και κάντε κλικ στο γρανάζι στην επάνω δεξιά γωνία του προγράμματος περιήγησης.
    • Στο αναπτυσσόμενο μενού, επιλέξτε Επιλογές Internet.
    • Μεταβείτε στην καρτέλα Για προχωρημένους.
    • Καταργήστε την επιλογή Έλεγχος για ανάκληση πιστοποιητικών διακομιστή.
    • Καταργήστε την επιλογή Έλεγχος για ανάκληση πιστοποιητικών εκδότη.
    • Καταργήστε την επιλογή Προειδοποίηση για ασυμφωνία διευθύνσεων πιστοποιητικών.


    Απενεργοποίηση της μεταφοράς αρχείων p2p

    Η απενεργοποίηση της μεταφοράς αρχείων p2p θα αυξήσει το εύρος ζώνης που έχετε στη διάθεσή σας και θα σας επιτρέψει να συνδέεστε πιο γρήγορα, προτού λήξει το χρονικό όριο σύνδεσης. Για να την απενεργοποιήσετε, κάντε κλικ στο εικονίδιο με το γρανάζι στην επάνω δεξιά γωνία του προγράμματος εκκίνησης που εμφανίζεται αμέσως μόλις ανοίγετε το League of Legends (πριν φτάσετε στην οθόνη σύνδεσης).


    Απεγκατάσταση του Pando Media Booster

    Το Pando Media Booster αποτελεί μέρος της εγκατάστασης του League of Legends. Σε ορισμένες, πολύ σπάνιες, περιπτώσεις, μπορεί να παρεμβληθεί στις ρυθμίσεις δικτύου και να εμποδίσει τη σύνδεσή σας στο παιχνίδι. Αν δεν μπορέσατε να βρείτε κάποια άλλη λύση, η απεγκατάσταση του προγράμματος ενδέχεται να λύσει τυχόν προβλήματα σύνδεσης. Για να το απεγκαταστήσετε, ακολουθήστε τον εξής οδηγό:

    • Ανοίξτε το μενού «Έναρξη».
    • Ανοίξτε τον Πίνακα Ελέγχου.
    • Επιλέξτε «Προσθαφαίρεση προγραμμάτων».
    • Επιλέξτε το «Pando Media Booster».
    • Επιλέξτε «Κατάργηση εγκατάστασης» και ακολουθήστε τις οδηγίες κατάργησης της εγκατάστασης.


    Αλλαγή σε δημόσιο σύστημα ονομάτων τομέα (DNS)

    Το πρόγραμμα εκκίνησης του League of Legends χρησιμοποιεί ψευδώνυμα σέρβερ που προκαλούν προβλήματα σύνδεσης στους προεπιλεγμένους υπολογιστές επίλυσης του συστήματος ονομάτων τομέα (DNS) ορισμένων παρόχων υπηρεσιών Internet (ISP). Αν το πρόγραμμα εκκίνησης δεν ξεκινά ποτέ τη λήψη μιας ενημέρωσης κώδικα, εξετάστε το ενδεχόμενο να επιλέξετε δημόσιους σέρβερ DNS στις ρυθμίσεις δικτύου σας. Συνήθως, αυτό ισχύει μόνο για παίκτες εκτός των ΗΠΑ.

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η αλλαγή αυτών των ρυθμίσεων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη σύνδεση Ιnternet, αν έχετε καθορίσει ρυθμίσεις παραμέτρων δικτύου για άλλο σκοπό. Προετοιμαστείτε για τυχόν επαναφορά στις προηγούμενες ρυθμίσεις σας και αποθηκεύστε οποιεσδήποτε πληροφορίες πρόκειται να αλλάξετε.


    Windows 8

      • Πατήστε το πλήκτρο Windows
      • Πληκτρολογήστε «Πίνακας Ελέγχου»
      • Επιλέξτε «Δίκτυο και Internet»
      • Επιλέξτε «Κέντρο δικτύου και κοινής χρήσης»
      • Στη γραμμή περιήγησης αριστερά επιλέξτε «Αλλαγή ρυθμίσεων προσαρμογέα»
      • Κάντε δεξί κλικ στον προσαρμογέα δικτύου που χρησιμοποιείτε και επιλέξτε «Ιδιότητες»
      • Μεταβείτε στο κάτω μέρος του μενού και αλλάξτε την επιλογή «Αυτόματη απόδοση διεύθυνσης διακομιστή DNS» σε «Χρήση των παρακάτω διευθύνσεων διακομιστή DNS:»
      • Πληκτρολογήστε τους παρακάτω δημόσιους διακομιστές DNS, έναν σε κάθε κενό πεδίο
    8.8.8.8
    8.8.4.4
    • Επιλέξτε «ΟΚ» για να αποθηκεύσετε τις αλλαγές σας
    • Κλείστε όλα τα ανοικτά προγράμματα περιήγησης Web και όλες τις ανοικτές εφαρμογές
    • Πατήστε το πλήκτρο Windows
    • Κάντε δεξί κλικ οπουδήποτε
    • Κάντε κλικ στην επιλογή «Όλες οι εφαρμογές»
    • Κάντε δεξί κλικ στο κουμπί «Γραμμή εντολών» και επιλέξτε «Εκτέλεση ως διαχειριστής»
    • Πληκτρολογήστε ipconfig /flushdns και πατήστε Enter
    • Επανεκκινήστε τον υπολογιστή

    Windows 7 και Vista

      • Ανοίξτε το μενού «Έναρξη»
      • Ανοίξτε τον Πίνακα Ελέγχου
      • Επιλέξτε «Δίκτυο και Internet»
      • Επιλέξτε «Κέντρο δικτύου και κοινής χρήσης»
      • Στη γραμμή περιήγησης αριστερά επιλέξτε «Αλλαγή ρυθμίσεων προσαρμογέα»
      • Κάντε δεξί κλικ στον προσαρμογέα δικτύου που χρησιμοποιείτε και επιλέξτε «Ιδιότητες»
      • Επιλέξτε «Πρωτόκολλο Internet Έκδοση 4 (TCP/IPv4)» και ανοίξτε τις Ιδιότητες
      • Μεταβείτε στο κάτω μέρος του μενού και αλλάξτε την επιλογή «Αυτόματη απόδοση διεύθυνσης διακομιστή DNS» σε «Χρήση των παρακάτω διευθύνσεων διακομιστή DNS:»
      • Πληκτρολογήστε τους παρακάτω δημόσιους διακομιστές DNS, έναν σε κάθε κενό πεδίο
    8.8.8.8
    8.8.4.4
    • Επιλέξτε «ΟΚ» για να αποθηκεύσετε τις αλλαγές σας
    • Κλείστε όλα τα ανοικτά προγράμματα περιήγησης Web και όλες τις ανοικτές εφαρμογές
    • Πατήστε το πλήκτρο των Windows
    • Στη γραμμή αναζήτησης, πληκτρολογήστε γραμμή εντολών
    • Κάντε δεξί κλικ στο αποτέλεσμα και επιλέξτε Εκτέλεση ως διαχειριστής
    • Στη γραμμή εντολών, πληκτρολογήστε ipconfig /flushdns και πατήστε Enter.
    • Επανεκκινήστε τον υπολογιστή

    Windows XP

      • Ανοίξτε το μενού «Έναρξη»
      • Ανοίξτε τον Πίνακα Ελέγχου
      • Ανοίξτε τις «Συνδέσεις δικτύου»
      • Κάντε δεξί κλικ στον προσαρμογέα δικτύου που χρησιμοποιείτε και επιλέξτε «Ιδιότητες»
      • Επιλέξτε «Πρωτόκολλο Internet (TCP/IP)» και ανοίξτε τις «Ιδιότητες»
      • Μεταβείτε στο κάτω μέρος του μενού και αλλάξτε την επιλογή «Αυτόματη απόδοση διεύθυνσης διακομιστή DNS» σε «Χρήση των παρακάτω διευθύνσεων διακομιστή DNS:».
      • Πληκτρολογήστε τους παρακάτω δημόσιους διακομιστές DNS, έναν σε κάθε κενό πεδίο:
    8.8.8.8
    8.8.4.4
    • Επιλέξτε «ΟΚ» για να αποθηκεύσετε τις αλλαγές σας
    • Κλείστε όλα τα ανοικτά προγράμματα περιήγησης Web και όλες τις ανοικτές εφαρμογές
    • Πατήστε το πλήκτρο των Windows
    • Στη γραμμή αναζήτησης, πληκτρολογήστε «γραμμή εντολών»
    • Κάντε δεξί κλικ στο αποτέλεσμα και επιλέξτε «Εκτέλεση ως διαχειριστής»
    • Στη γραμμή εντολών, πληκτρολογήστε ipconfig /flushdns και πατήστε Enter.
    • Επανεκκινήστε τον υπολογιστή




  • Όχι, αλήθεια!

    Είναι πολύ εύκολο να σας ξεφύγει, ιδιαίτερα όταν βιάζεστε να ριχτείτε στο Φαράγγι των Επικαλεστών. Αφού κάνετε κλικ στο εικονίδιο του League of Legends (αλλά πριν πατήσετε Έναρξη!), ελέγξτε την Περιοχή στην οποία συνδέεστε στην κάτω αριστερή γωνία του παραθύρου. Πρέπει να συνδεθείτε στην περιοχή όπου ανήκει ο λογαριασμός σας. Οι λογαριασμοί μπορούν να είναι ενεργοί μόνο σε μία περιοχή τη φορά.


    Έλεγχος λειτουργίας του σέρβερ

    Προτού ακολουθήσετε τα βήματα αντιμετώπισης προβλημάτων, σας προτείνουμε να ελέγξετε την τρέχουσα κατάσταση του σέρβερ του League of Legends στον οποίον προσπαθείτε να συνδεθείτε. Οι σύνδεσμοι που ακολουθούν οδηγούν στο φόρουμ κατάστασης σέρβερ για κάθε περιοχή:


    Αν το ρολόι του υπολογιστή δεν είναι συγχρονισμένο με την πραγματική ώρα, θα παράσχει στους σέρβερ μας πιστοποιητικά με εσφαλμένη χρονική σήμανση. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τη συνδεσιμότητα των σέρβερ, του καταστήματος ή των αγώνων του League of Legends. Για την αποφυγή αυτών των ζητημάτων, ακολουθήστε τις λύσεις που εμφανίζονται παρακάτω:

    Μη αυτόματος συγχρονισμός του ρολογιού

    • Μεταβείτε στο μενού Apple.
    • Επιλέξτε «Προτιμήσεις συστήματος».
    • Επιλέξτε «Ημερομηνία και ώρα».
    • Αν το ρολόι είναι κλειδωμένο, θα πρέπει να κάνετε κλικ στο εικονίδιο κλειδώματος παρακάτω και να πληκτρολογήσετε τα διαπιστευτήρια του Διαχειριστή για να συνεχίσετε.
    • Επιλέξτε τον προεπιλεγμένο σέρβερ ώρας (time.apple.com, time.asia.apple.com ή time.euro.apple.com).
    • Επιλέξτε το πλαίσιο «Ορισμός ημερομηνίας και ώρας αυτόματα».
    • Στην καρτέλα «Ζώνη ώρας», βεβαιωθείτε ότι είναι επιλεγμένο το πλαίσιο «Ορισμός ζώνης ώρας αυτόματα με χρήση τρέχουσας τοποθεσίας».
    • Εφαρμόστε τις ρυθμίσεις και κλείστε το παράθυρο.


    Θα πρέπει να εξασφαλίσετε ότι το Safari δεν αποκλείει τα cookie. Μπορείτε να το ελέγξετε κάνοντας τα εξής:

    Τρόπος αλλαγής των ρυθμίσεων του Safari

    • Ανοίξτε το Safari
    • Στην επάνω γραμμή, κάντε κλικ στο μενού Safari και επιλέξτε «Προτιμήσεις...»
    • Στο επάνω μέρος του παραθύρου, επιλέξτε την καρτέλα «Απόρρητο».
    • Ορίστε την επιλογή «Cookie και δεδομένα ιστότοπων» σε «Πάντα αποκλεισμός».


    Με την επαναφορά του Safari στις προεπιλογές, θα διαμορφωθούν όλες οι απαραίτητες ρυθμίσεις για τη λειτουργία με το League of Legends. Μπορείτε να διαμορφώσετε αυτές τις ρυθμίσεις με τον εξής τρόπο:

    Πώς να επαναφέρετε τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις του Safari

    • Ανοίξτε το Safari.
    • Επιλέξτε Safari στο μενού Safari.
    • Επιλέξτε «Επαναφορά Safari...»
    • Επιβεβαιώστε την επιλογή πατώντας το κουμπί «Επαναφορά».


    Ενημέρωση του λειτουργικού σας συστήματος

    Πολλές από τις ενημερώσεις στο λειτουργικό σύστημα περιλαμβάνουν κρίσιμες διορθώσεις σφαλμάτων και επεκτάσεις σε λογισμικό γραφικών που επιτρέπουν στα παιχνίδια να λειτουργούν με λιγότερα προβλήματα. Εάν αντιμετωπίζετε συχνά σφάλματα, η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με μια ενημέρωση λογισμικού.


    Ενημέρωση λειτουργικού συστήματος:

    • Κάντε κλικ στο εικονίδιο της Apple πάνω αριστερά στην οθόνη σας και επιλέξτε «Ενημέρωση λογισμικού...»
    • Θα ανοίξει το App Store και θα εμφανίσει τις ενημερώσεις λογισμικού για το OS X και το App Store. Οι ενημερώσεις για το OS X θα εμφανίζονται στην κορυφή της λίστας.
    • Επιλέξτε «Ενημέρωση όλων» για να εγκαταστήσετε όλες τις διαθέσιμες ενημερώσεις λογισμικού. Εάν σας ζητηθεί, καταχωρήστε το όνομα διαχειριστή και τον κωδικό πρόσβασης και, στη συνέχεια το Apple ID σας και τον κωδικό πρόσβασης.
    • Εάν είναι απαραίτητο, επανεκκινήστε το σύστημα.


    Αλλαγή σε δημόσιο σύστημα ονομάτων τομέα (DNS)

    Το πρόγραμμα εκκίνησης του League of Legends μπορεί να αντιμετωπίσει πρόβλημα κατά τη σύνδεση στους σέρβερ DNS ορισμένων υπηρεσιών παροχής Internet (ISP), κάτι που απαιτείται για τη λήψη νέων ενημερώσεων. Εάν το πρόγραμμα εκκίνησης δείχνει να μην ξεκινά ποτέ τη λήψη μιας ενημέρωσης, μπορεί να χρειαστεί να μεταβείτε στις ρυθμίσεις του δικτύου και να επιλέξετε δημόσιους σέρβερ DNS:

    ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η αλλαγή αυτών των ρυθμίσεων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη σύνδεση internet, στην περίπτωση που έχετε ορίσει ρυθμίσεις δικτύου για άλλο σκοπό. Να είστε έτοιμοι να επαναφέρεται το σύστημα στις παλιές ρυθμίσεις και να αποθηκεύσετε τυχόν πληροφορίες που θα αλλάξετε.

    Αλλαγή σε δημόσιο DNS

      • Ανοίξτε τις Προτιμήσεις συστήματος
      • Ανοίξτε το παράθυρο προτιμήσεων Δίκτυο
      • Επιλέξτε την ενεργή σύνδεση στα αριστερά και κάντε κλικ στο κουμπί «Για προχωρημένους...» στην κάτω δεξιά γωνία
      • Επιλέξτε «DNS» στη γραμμή επιλογής.
      • Αφαιρέστε τυχόν υπάρχουσες καταχωρίσεις DNS και εισαγάγετε τους ακόλουθους δημόσιους σέρβερ DNS:
    8.8.8.8
    8.8.4.4
    • Επιλέξτε «ΟΚ» για να αποθηκεύσετε τις αλλαγές σας
    • Επιλέξτε Εφαρμογή στην κάτω δεξιά γωνία για να εφαρμόσετε τις αλλαγές σας

Ήταν χρήσιμο αυτό το άρθρο;
309 στους 4726 το βρήκαν χρήσιμο